Jos Swanenberg

Oost/West kun je op verschillende schalen bekijken, op mondiale schaal, bijvoorbeeld van Oost- naar West-Indië, op de schaal van het Europa van de Koude Oorlog met Warschaupact tegenover NATO, op nationale schaal en op provinciale schaal. In de provincie Noord-Brabant kennen we immers een karakteristieke tegenstelling tussen oost en west; Anton van Duinkerken schreef in zijn gedicht Volk in de processie over de Oost-Brabanders “met rond gezicht en zoetjes zeurende stem, nog mensen van vroeger, eenvoudig en goed als de herders van Bethlehem. Maar die van West-Brabant zijn taai en rauw als de bast van een wilgenboom, hun ogen zijn nat van de wind, ze bidden als iemand die praat in zijn droom.” (Weijnen 1937: 215). Het lijkt wel of Van Duinkerken twee totaal verschillende volkeren voor zich zag. In elk geval klinken ze heel verschillend: een zoetjes zeurende stem tegenover iemand die praat in zijn droom.

Bij wijze van …za’k mar zegge is een spel waaraan jij ook kunt deelnemen. Lees het verhaal in een Brabants dialect dat eindigt met een woord waarvan wij je vragen of je weet wat het betekent.

De ontwikkeling van het Nederlands komt in de zestiende eeuw in een stroomversnelling. Drie gebeurtenissen spelen een grote rol. Die drie gebeurtenissen laten zich samenvatten als de wording van de Republiek, de migratie van Vlamingen en Brabanders naar het noorden en de Reformatie. Alle drie zijn zij direct te relateren aan de Tachtigjarige Oorlog.