Terug

Home › Wouter Loeff

Wouter Loeff

Wouter Loeff is Teamleider van Erfgoed Brabant Verhalen en is als historicus betrokken bij diverse projecten van Erfgoed Brabant. Daarbij zet hij zijn kennis in om het Verhaal van Brabant uit te dragen op een veelvoud van manieren.

Jouw verhaal telt ook!

Deel het met ons en help Erfgoed Brabant Verhalen groeien!

Geschreven artikelen

Brabant Herinnert

Herinneringen aan de Bescherming Bevolking in Rosmalen

Toen de brief op de mat viel, was het even slikken. Geen oproep voor de militaire dienst, zoals verwacht, maar voor iets anders: de Bescherming Bevolking, de BB. “Ik maakte er altijd maar van: de bescherming van de burgerbevolking,” vertelt de inmiddels gepensioneerde onderwijzer Jan van Nuland met een glimlach, “maar officieel heette het gewoon Bescherming Bevolking.” Het was het begin van een merkwaardige, enigszins surrealistische ervaring in Rosmalen tijdens de Koude Oorlog.

Het Gelre-incident

Eeuwenlang bevochten Gelre en Brabant elkaar. Dan weer had Brabant de overhand, en dan weer Gelre. Zelfs als er vrede was, was deze wankel. Een klein vlammetje kon de boel zo in lichterlaaie zetten. Op 1 juli 1397 ontstond zo'n vonkje, en dat leidde tot een oorlog.

Een Brabander bij het Beleg van Neuss (1474-1475)

In 1474 is het kleine stadje Neuss (iets ten zuiden van Düsseldorf) even het centrum van de aandacht van West-Europa. De stokebrand hertog Karel de Stoute (1433 – 1477) wil het stadje koste wat kost toevoegen aan zijn groeiende rijk.

Brabantse Veteranen

Bergen op Zoom en het internationale handelsnetwerk van De'Medici

Wie dacht dat de wereld van de vijftiende-eeuwse Brabander beperkt was tot zijn dorps- of stadsgenoten komt bedrogen uit. Het gebied dat we nu kennen als Noord-Brabant maakte deel uit van een internationaal handelsnetwerk. Om dat te illustreren, volgen we in dit artikel een baal amandelen, die brengt ons van Florence naar Spanje, via Vlaanderen naar Bergen op Zoom en uiteindelijk weer terug in Florence.

Keanu Rikers over de bevrijding van Tilburg

Voor zijn opleiding Journalistiek maakte Keanu Rikers in 2023 een productie over de bevrijding van Tilburg. We vroegen hem waarom hij koos voor dit onderwerp.

Een ambitieuze ridder verkoopt zijn kasteel

In Rosmalen, middenin een woonwijk, prijkt op een heuvel een majestueuze linde. Als voorbijganger vermoedt je niet dat hier ooit een kasteel heeft gestaan.

Het leger in om jezelf te zijn

Het leger bood in de zeventiende eeuw kansen om jezelf te zijn.

Brabants protest tegen anti-gaywetgeving in Engeland

In verschillende Brabantse archieven vinden we erfgoed van emancipatiebewegingen. Zo ook in het West-Brabants Archief

Tijdschrift De Brabantse Leeuw

Een schat aan genealogische informatie is te vinden in tijdschrift De Brabantse Leeuw. Tot 2009 verschenen in dit blad artikelen over stamboomonderzoek, familiegeschiedenis en andere wetenswaardigheden uit het Brabantse verleden. Op Brabantserfgoed.nl zijn oude nummers digitaal ontsloten.

Brabantse steden vastgelegd door Jacob van Deventer

In de tijd vóór satellieten, luchtfoto's of luchtballonnen was het moeilijk om een beeld te vormen van het stratenplan van een stad. Gelukkig waren er vaardige tekenaars van kaarten: cartografen.

Op reis in een schilderij van Bruegel

Reis mee met een personage uit De Hooitijd van Pieter Bruegel.

Bidpalen in de zestiende en zeventiende eeuw

Een verschijnsel waar slechts een schaduw van bewaard is gebleven, is de bidstok of bidpaal. Er is maar weinig informatie over te vinden, terwijl ze door heel Brabant moeten hebben gestaan.

Viabundus

Riviertol betalen in de zestiende eeuw

Het is omstreeks 1500. We zien een boot langzaam voortdrijven over een traagstromende, wijde rivier. Zandbankjes en eilandjes doorbreken het wateroppervlak, en de schipper moet goed opletten om niet vast te lopen. Af en toe steekt hij roeispanen in het water om beter te kunnen manoeuvreren. Het water staat laag dit jaar. De Maas is een onberekenbare rivier. De hoogte is afhankelijk van de regenval, en dat kan variëren. Turend over de boeg van het schip ziet de schipper de contouren van een stad. Dat betekent tol betalen, moet hij gedacht hebben.

Het Brabants kwartiertje

Wie te laat komt kan zich in Noord-Brabant beroepen op het “Brabants kwartiertje”. Een beetje te laat is niet erg. Het Brabants kwartiertje heeft ook een andere betekenis: eerst een kwartiertje buurten voordat je ter zake komt. Maar waar komt dit gebruik vandaan? En is het wel typisch Brabants?

Java, Suriname en Sint-Michielsgestel

In januari 2021 spraken broer en zus Ruben en Ingrid Amatsakio met Wouter Loeff, Robin Hoeks (beiden Brabantserfgoed.nl) en Vivian Heyms (Van Abbemuseum) over hun komst van Suriname naar Nederland.

Kleding van de schuttersgilden in Bourgondisch Bergen op Zoom

In de vijftiende eeuw blaakte Bergen op Zoom van trots en zelfvertrouwen. Dat kwam niet alleen tot uiting in de gebouwen en openbare werken, maar ook in opvallende kleding. Na opstand in de stad greep de heer in en hervormde hij het schuttersgilde. Zij moesten de stad maar vooral de heer beschermen. Als dank ontvingen zij nieuwe kleren.

Draaibomen in Brabant

Om te voorkomen dat veelvratig vee de gewassen opat, of dieven zich snel met gestolen goed uit de voeten maakten, bedacht men vroeger allerlei hekwerken en andere afsluitingen. Tevens dienden zij als grensmarkeringen. Veel van deze landschapselementen zijn na de Tweede Wereldoorlog verdwenen. Ze voldeden niet meer aan de eisen van de tijd of de grenzen waren dankzij de ruilverkaveling onherkenbaar veranderd. In straatnamen kom je ze nog wel tegen. Een van die elementen was de draaiboom.

Spinnen, tijdverdrijf in koude wintermaanden

In de lange wintermaanden lag verveling op de loer. Vanaf de zestiende eeuw, maar waarschijnlijk ook eerder al, kropen vrouwen tijdens de winteravonden bijeen om samen te spinnen.

De schutters van Heusden bij het Beleg van Bommenede in 1575

In het begin van de Tachtigjarige Oorlog bleef Heusden koningsgetrouw, dankzij de garnizoenen die in de stad lagen. Sommige leden van de schuttersgilden wilden echter tegen “De Spanjaard” strijden en, aangezien ze hun eigen stad niet konden ‘bevrijden’, trokken ze naar Zeeland. Daar namen ze deel aan verschillende militaire operaties. De bloederigste was het Beleg van Bommenede.

Martin Zwart

Aan het einde van de vijftiende eeuw teisterden verschillende oorlogen en opstanden het hertogdom Brabant. Waren het niet de opstandige Geldersen die strooptochten ondernamen, dan leed de bevolking van Brabant onder de machthebber Maximiliaan van Oostenrijk (1459-1519) die Brabanders optrommelde om in zijn oorlogen te vechten en ervoor te betalen.

Twee gewone vrouwen uit Bergen op Zoom getekend door Albrecht Dürer

Op zijn reis naar Aken deed de Duitse schilder Albrecht Dürer (1471-1528) in november 1520 ook Brabant aan. Hij reisde van ’s-Hertogenbosch naar Antwerpen en verbleef ook enige tijd in Bergen op Zoom. Daar tekende hij een dienstmeid en een oude vrouw.

De positie van vrouwen vlak na de stichting van 's-Hertogenbosch

Om een nieuwe stad te laten groeien, werd het aantrekkelijk gemaakt om je er te vestigen. Veel regels bestonden er nog niet. Voor velen was het een kans om op een hogere trede op de maatschappelijke ladder terecht te komen.

Vondsten uit Liempde

In 2019 vertelde Johan Verspay aan de redactie van Brabantserfgoed.nl over vondsten uit Liempde. Vrijwilligers vonden verschillende objecten toen ze groeven op het terrein van D'n Liempdsen Herd. Aan de hand van vondsten nam Johan de kijker mee verder terug in de tijd. Van een moderne zekering tot aan aardewerk uit de late middeleeuwen.

Weerwolven en Heksen in Bergeijk

Gedurende de negentiende eeuw zijn onderzoekers bezig om volksverhalen op te halen. Dat doen zij omdat ze bang zijn dat de verhalen verloren gaan in een wereld die door industrialisatie ingrijpend verandert. Verbeterde infrastructuur lijkt de wereld kleiner te maken en men vreest voor het ontstaan van een monocultuur. Brabant blijkt vruchtbare bodem te zijn voor het ophalen van verhalen.

De eerste ‘Brabantse’ vrouw

Victorinia Veratta, zo heette de vrouw die haar godin Venus bedankte met een altaar.

Jac. Priem

Jac. Priem werd op 14 juni 1914 geboren in Oirschot als zoon van aannemer Jan Priem (1874 – 1956) en Wilhelmina Noyen (1880 – 1968). Op jonge leeftijd ontwikkelde Jac. interesse in de architectuur, zo tekende hij op zijn zeventiende zijn eerste woning voor zijn tantes.

Gerrit van Dijk

Gerrit van Dijk (1938-2012) kwam ter wereld in Volkel, nabij Uden. Zijn vader verdiende de kost als keuterboer en zijn moeder vormde de spil van het huishouden. Thuis hielden ze enkele koeien, kippen en een varken. Gerrit ging van 1945 tot 1952 naar een basisschool in Volkel. Daarna ging hij niet verder op de middelbare school, maar volgde hij een beroepsopleiding voor huisschilder in Ossendrecht.

Simon Bax

Simon Bax, ook Symon Bax (of Bacx, Bakx, Baks en Backx) genoemd, is geboren in 's-Hertogenbosch vermoedelijk in de jaren veertig van de zestiende eeuw. Hij is de zoon van rentmeester Jacob Bax (1517-1591) en broer van Johan (15?-1624), Marcelis (ca. 1556 – 1617), Paulus (1550 – 1606) en Heylwich (?). Simon speelt een hoofdrol in het 's-Hertogenbosch van de jaren zeventig van de zestiende eeuw.

Jan Bax

Ook Johan Bax genoemd (of Bacx, Bakx, Baks en Backx). Hij vocht tijdens de Tachtigjarige Oorlog aan de kant van Willem van Oranje (1533-1584) en ondernam verschillende pogingen om ‘s-Hertogenbosch in te nemen, die allemaal faalden.

Vestingwerken, erfgoed van de Tachtigjarige Oorlog

Het erfgoed van de Tachtigjarige Oorlog kunnen we vandaag de dag nog zien. De bouw van vestingwerken heeft sporen nagelaten in steden en landschappen.

Ridders en kanonnen

De middeleeuwen staan bekend als de tijd van de ridder. Gehuld in een harnas, rijdend op een ros en met zwaard in de hand streden zij voor hun heer in grote veldslagen.

Merovingers en Missionarissen

Hoewel de eerste christen van Brabant zich waarschijnlijk onder de Romeinen bevond, wordt het huidige Noord-Brabant pas onder de Frankische koningen bekeerd.

Bourgondië en Brabant

Brabanders worden vaak Bourgondische levensgenieters genoemd. De Bourgondische hertogen kregen in de vijftiende eeuw de macht in Brabant en drukten zo hun stempel op dit hertogdom.

Louis van Iersel

Louis van Iersel kwam op 19 oktober 1893 ter wereld in Dussen (gemeente Werkendam). Hij was de zoon van bakker Bastiaan Martinus van Iersel en winkelier Maria van Rooij. Louis zou een van de meest onderscheiden Amerikaanse soldaten ooit worden.

Joseph Bergaigne

Joseph Bergaigne kwam op 1 mei 1588 in Antwerpen ter wereld als zoon van jurist Bernardijn Bergainge en Dymphna Bouwhuizen. Zijn familie kwam oorspronkelijk uit Italië. Bergainge promoveerde in de theologie en filosofie. In Leuven sloot hij zich aan bij de Franciscanen. Daarna vertrok hij naar Keulen en vervolgens naar Mainz vanwege een aanstelling als leraar godgeleerdheid.

Hendrik I van Brabant

Hendrik I van Brabant (1165-1235) heerst 52 jaar over het hertogdom Brabant. In zijn leven knecht hij Holland, leidt hij een kruistocht en sticht hij steden. Tijdgenoten noemen hem ‘de krijgszuchtige’.