Innovatief Brabant
Slimme uitvindingen, rijke fabrieksbazen, maar ook de harde realiteit van de arbeider.
Wat is Innovatief Brabant?
Maak op deze pagina kennis met het innovatieve erfgoed van Brabant. Vind belangrijke fabrieken en plekken van industrie op de kaart. Lees over rijke ondernemers en de kloof met de armoedige werkende klasse. Ontmoet voorvechters voor de rechten van arbeiders en ontdek verrassende objecten.
De vier verhaallijnen zijn een initiatief van de Provincie Noord-Brabant om het Brabantse erfgoed overzichtelijk te presenteren en richting te geven aan erfgoedbeleid.
Fabrieken en industrie
Bekijk de fabrieken en plaatsen van industrie op de kaart.
Sociaal bewogen
Ontmoet de voorvechters van arbeidersrechten. Zij hebben zich hard gemaakt om leefomstandigheden van de werkende klasse te verbeteren. Miet van Puijenbroek was de eerste vrouwelijke wethouder van Tilburg. Toen ze zelf als veertienjarig meisje aan de slag ging bij de stopperij van textielfabriek van Dooren en Dams waar, zag ze dat de meiden onder hoge werkdruk moesten presteren. De baas was de enige man. Ze kreeg haar collega’s zo ver om twee uur te staken als protest.
Miet werd actief in de katholieke vrouwenbeweging en kwam via de weg in de provinciale en gemeentelijke politiek terecht.
Van de middeleeuwse economische hotspots, naar de explosieve Industriële Revolutie tot aan de veelbelovende wederopbouw.
Tijdvakken
1200 - 1648
De opkomst en ondergang van de steden
Voor middeleeuwse begrippen was het hertogdom Brabant erg verstedelijkt. De steden hadden veel macht en daardoor konden ze economisch opbloeien. De Brabantse lakens waren te koop tot in Spanje. Ondertussen trokken de jaarmarkten van Bergen op Zoom koopmannen uit de Oostzeelanden.
1648 – 1819 Oorlogsschade, crises en hoop op herstel
Dat Brabant in de Tachtigjarige Oorlog diende als slagveld, deed de welvaart van het gebied geen goed. Daarom groeide de zeventiende eeuw in Noord-Brabant niet uit tot een ‘Gouden Eeuw’.
1820 – 1900 Industrialisatie in twee golven
In de negentiende eeuw gingen steeds meer mensen in fabrieken werken. Dit gebeurde in twee golven: vanaf 1820 kwam de eerste industrie op, en vanaf 1860 begon deze explosief te groeien.
1900 - 1945 Vergaande industrialisatie en crisis
De industrialisatie van Brabant komt pas echt van de grond vanaf 1890. In enkele decennia veranderde Brabant van boerenprovincie in een industriële regio. Dat kwam niet alleen door de vestiging van grote fabrieken zoals Philips. De lonen waren in Brabant relatief laag, en door betere infrastructuur hadden verschillende industrieën ook toegang tot het Brabantse platteland, waar de grondprijzen laag waren.
1945 – 1983 Wederopbouw en crisis
Na de moeizame oorlogsjaren en de vreugde van de bevrijding begon Noord-Brabant aan zijn wederopbouw.