Jouw wereld en wij
In dit museum was ik speciaal op bezoek om een sculptuur van beeldhouwer Niel Steenbergen (Steenbergen 1911 – Oosterhout 1997) uit 1938, te bekijken. Het betrof een buste van Bernard Vlekke (Stampersgat 1899 – Waalre 1970) de broer van mijn opa Jan Vlekke. Tijdens het archiveren van de nalatenschap van mijn moeder, Anne Marie Weijsters–Vlekke, […]
Brabant Herinnert
Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn levens voor altijd ingrijpend veranderd. Brabant Herinnert vertelt deze bijzondere, inspirerende, persoonlijke verhalen: groot of klein, over mobilisatie, verzet, collaboratie of bevrijding. Verhalen waarin een levensveranderende keuze centraal staat. Op deze pagina verschijnen artikelen die zijn opgehaald in het kader van 80 jaar bevrijding (2024-2025). Vanaf 2022 schrijven zo’n zestig […]
Crossroads Brabant ’40-’45
Bij Crossroads Brabant ’40-’45 draaide het om mensen en hun persoonlijke verhalen over de Tweede Wereldoorlog. Elk verhaal werd verteld vanuit een persoonlijk perspectief. We hoopten hiermee mensen te raken en het oorlogserfgoed beleefbaar en zichtbaar te maken, voor heden en in de toekomst.
Koude Oorlog?
Na de Tweede Wereldoorlog groeiden de spanningen tussen kapitalistische en communistische landen.
De glider-mannen
Op 17 september 1944 ziet Ad Veltman een Britse glider neerkomen in ‘De Margriet’ dichtbij het dorp Drunen. Er zaten zes Britse soldaten in. Vier van werden door Ad naar Drunen gebracht, terwijl twee anderen bij hem thuis onderdoken. De volgende dag hoorde Ad dat vijftien Amerikaanse soldaten bij Udenhout waren geland. Hij zocht een veilige route en bracht hen door de hei naar het Drongelens Kanaal. Kort daarna kreeg Ad bericht dat in het natuurgebied ‘De Moer’ 28 Britse militairen waren gestrand. Hij kwam direct in actie en zocht naar onderduikadressen.
Klundert onder vuur
Jos den Engelse maakt in november 1944 van dichtbij de bevrijding van zijn woonplaats Klundert mee. Op de ochtend van de bevrijding wordt Klundert door The Royal Air Force onder vuurgenomen. Jos den Engelse, lid van het Rode Kruis, zag hoe de eerste branden ontstonden toen fosforgranaten de hervormde kerk troffen. Het vuur sloeg snel over naar omliggende huizen. Samen met anderen probeerde hij zoveel mogelijk huizen te redden door vlambare gordijnen te verwijderen.
Van onderduik tot omdoop
Het is 1940 wanneer de wereld van de jonge Celine abrupt verandert. Ze woont in Rotterdam en werkt in de winkel van haar moeder en stiefvader. Na de Duitse inval beseft Celine, die Joods is, langzaam maar zeker dat ze niet langer veilig is. De stad die haar thuis was, wordt gevaarlijk. Op wat normaal gesproken ‘zomaar’ een zondagochtend zou zijn, bekruipt haar het gevoel dat ze weg moet. Ze blijkt gelijk te hebben; als ze terugkomt van een wandeling naar kennissen hoort ze van de buurman dat de Duitsers voor de deur stonden om haar op te pakken. Ze moet onderduiken en alles achterlaten wat haar dierbaar is.
De bevrijding van Bergen op Zoom
Op 7 oktober 1944 klinkt in Bergen op Zoom het eerste kanonvuur van de Canadese opmars. De nabijgelegen Kreekrakdam die Noord-Brabant verbindt met het Zeeuwse Zuid-Beveland wordt stellig verdedigd door de Duitsers, die een Canadese inval in Zeeland willen voorkomen. In Bergen op Zoom hoort Piet Hoedelmans het oorlogsgeweld steeds dichterbij komen en ziet hoe de Duitse soldaten zich ook hier voorbereiden op de komst van de Canadezen.
De strijd om Den Hout en onderduikers
Betsie Vissers-van Gils woont tijdens de Tweede Wereldoorlog als jong meisje in het dorpje Den Hout bij Oosterhout. Haar familie biedt op hun boerderij onderdak aan kinderen uit het noorden van het land maar ook aan een jonge Joodse vrouw, ‘Lien’ (Céline Ehrlich), die zich voordoet als dienstmeisje. Lien wordt verraden en moet plotseling vertrekken. Betsies familie komt hierdoor in gevaar.
'Waar was m'n broer?'
In de laatste dagen van de oorlog wordt Sjef Theuws uit Bergeijk opgeschrikt door het bericht dat zijn broer Jan is opgepakt door de Duitsers en gedeporteerd wordt naar Brandenburg. Op dat moment is Sjef zelf ondergedoken in Dalem bij Hapert. Op de fiets snelt hij zich naar zijn ouderlijk huis in Bergeijk, waar Sjef erachter komt dat de Engelsen in aantocht zijn. Vastberaden om zijn broer te vinden, fietst Sjef richting de Belgische grens terwijl er granaten om hem heen ontploffen.
Govert Heijnen
Mijn betovergrootvader heette Govert Heijnen, geboren op 17 februari 1797 in Klundert. Tot diep in de twintigste eeuw ging zijn naam regelmatig rond in de familie. Dan werd er verteld of geschreven over ‘Govert de Leugenaèr’, die als infanterist van Napoleon verzeild raakte op de Russische steppen en bij de Slag bij de Berezina getroffen werd door een bijl in zijn hiel. Het fascineerde me dat dat verhaal twee eeuwen wist te overleven maar tegelijk bracht zijn bijnaam me in verwarring. Was het allemaal wel echt gebeurd? Was het verhaal vooral dat Govert de boel bij elkaar had verzonnen en daarom als leugenaar te boek stond, ook nog lang na zijn dood? Of was het een verzinsel van mijn vader of een van zijn broers, die bekend stonden om hun grenzeloos gefantaseer? Tijd voor nader onderzoek.
Een KLV-Lager in Sterksel
Bij het dorp Sterksel ligt een voormalig instellingsterrein met de naam Providentia. Hier ontwikkelden de Broeders van de Heilige Joseph in Heerlen vanaf 1919 een beschermde woonomgeving voor epilepsiepatiënten. Door de omvang van het complex en de aanwezigheid van voorzieningen als een boerderij, kapel en een winkel leek Providentia op een klein dorp. Providentia begon […]