Jaak van Wijck

Landschapsschilderij met een brede watervlakte en een lage horizon. De lucht wordt gevuld door grijze wolken met lichtgele openingen rond de zon. In het water weerspiegelen de grijze en gele tinten van de lucht. Langs de horizon liggen stroken beige en blauwgrijze oeverbegroeiing. De compositie bestaat vooral uit lucht en water, uitgevoerd met zachte kleurovergangen en subtiele penseelstreken.

Jaak van Wijck (1870-1946) was een begaafde landschapschilder en glazenier. Hij schilderde op veel locaties tussen zijn geboorteplaats Ginneken, Antwerpen en Turnhout. Als jongeman trok hij naar het niet ver gelegen Antwerpen waar hij vrijwel de rest van zijn leven bleef wonen en zijn bestaan opbouwde. Maar hij voelde zich steeds weer aangetrokken tot het natuurlijke […]

Arnolda Schouw

Zwart-witte lijntekening van een persoon met kort haar, ronde bril, een ketting en een strik in de hals, weergegeven in een stijl die verwijst naar de kleding en uitstraling van vrouwen uit de 18e eeuw.

Geboorte  Arnolda Schouw wordt geboren in 1755. Haar doopakte geeft 25 december 1755 aan. Ze is een dochter van Jan Schouw (1713-1780) en Elisabeth Josina ter Croye (1724-1806). Een ‘Grafsteede’ met de naam Ian Schouw, in de Sint-Janskerk, geeft aan dat de familie Schouw aanzien had in ‘s-Hertogenbosch. Jan Schouw was immers de stadsarchitect geworden.  Een drukkersgeslacht  De boekdrukkerij, waar Arnolda deel van uit ging maken, had een lang verleden. Deze was […]

Dwars door Romeins Noord-Brabant

De kaart van Noord-Brabant. Het traject Hilvarenbeek-Nijmegen is aangegeven met zwarte pijlen en volgt twee routes. (Bron: Open Street Maps / auteur)

Dit is alleen mogelijk als het gebied goed begaanbaar is. Er moeten genoeg mogelijkheden zijn om via land- en waterwegen goederen uit te wisselen en persoonlijke contacten te leggen. Over de ligging van de trajecten wordt al langer gespeculeerd. Zo kan er volgens Jan Mennen een route hebben gelegen van Tongeren naar Rossum, die langs […]

Het verhaal van mijn moeder, Joke Bergé Engbersen

Jean Joke Bergé tijdens de Orangerie in hun stand op de Grote Markt Breda in 1958

“Joke Engbersen werd 3 januari 1931 geboren, ze was de jongste dochter van Bernard Engbersen en Johanna Hermans, en woonde op de Nieuwe Prinsenkade 2 in Breda. In een groot gezin, en zeker in de crisis- en oorlogstijd, was er altijd genoeg verstelwerk te doen, al op jonge leeftijd leerde Joke sokken mazen, stoppen en […]

Machinaal spinnen

Ringspinmachine, Maschinenfabrik Memmingen, ca 1958, herkomst Technische Hogeschool Delft, collectie TextielMuseum (Foto: TextielMuseum, 2019)

Machinaal spinnen, de eerste mechanisering Halverwege de achttiende eeuw steeg de behoefte naar garens, mede onder invloed van de bevolkingsgroei, afzetmogelijkheden én de toenemende productiviteit in de weverij door de invoering van de snelspoel. Op vele plaatsen zocht men naar technieken om de drie hoofdbewerkingen van het spinnen – het rekken en twisten van de […]

Ketting en inslag: voorbereiding voor het weven

Kettingscheermachine met scheerriet en scheerraam, Gebr. Sucker, Grünberg, 1900, herkomst Wollenstoffenfabriek v/h A. van den Heuvel & Zoon, Geldrop, collectie TextielMuseum (Foto: TextielMuseum)

Ketting en inslag Voordat met het weven begonnen kan worden moeten de garens de nodige bewerkingen ondergaan en het weefgetouw in gereedheid worden gebracht. Lange tijd was dit handwerk dat pas geleidelijk door apparatuur is vervangen. Gesponnen garens zijn niet direct bruikbaar als ketting- of inslaggaren of breigaren. Ze moeten (in de regel) omgespoeld, versterkt […]

Weven, van handwerk tot automaat

Schoolprent Weven, door Berend Brugsma geintroduceerd vanuit Duitsland naar Nederland, 1839, herkomst verzameling L.A. Driessen, collectie TextielMuseum (Foto: TextielMuseum) | CR

De weeftoestellen zijn te onderscheiden naar de richting van de ketting. Er zijn horizontale en verticale weeftoestellen. De eerste eenvoudige weeftoestellen hebben deelstokken of rollers om de kettingdraden te vormen en lussenstokken of ophalers om de sprong, de opening om de draad doorheen te halen, te vormen. De inslag werd aangeslagen met een weefkam. Dat […]

Textielveredeling, van ruw weefsel tot fraaie en gebruiksklare stof

Roterende ruwmolen, Machinefabriek P. van der Wegen & Zonen, Tilburg, ca 1910, herkomst Jan Verschuuren, Tilburg, collectie TextielMuseum (Foto: TextielMuseum)

Nabewerking wordt ook wel veredeling genoemd en omvat als voornaamste processen het wassen, bleken, verven en bedrukken van ruw weefsel. De verzamelnaam voor al deze bewerkingen is appretuur. Dit bevat alle behandelingen die dienen om het weefsel zoals dat uit de weverij komt te reinigen, te verfraaien of in eigenschappen te verbeteren, naast bijvoorbeeld ook […]

Dorpeling uit Aarle-Rixtel schrikt van eerste stoomtrein in Noord-Brabant rond 1870

Foto van de stoomlocomotief nummer 112 van de Staatsspoorwegen, later omgenummerd in nummer 912 van de serie 900 van de Nederlandse Spoorwegen. Met rijtuigen te Breda.

De eerste Noord-Brabantse spoorlijn, van Antwerpen naar Roosendaal, werd in 1854 voltooid. Dit was het begin van de ontwikkeling van het Brabantse spoornet. Tussen 1862 en 1868 werden meer verbindingen aangelegd, zoals tussen Breda-Tilburg en Boxtel-Eindhoven, en in 1870 werd de verbinding bij ‘s-Hertogenbosch gekoppeld aan het spoornet naar Utrecht.  Vijftig, zestig jaar nadien, in […]

We lossen het op!

Wat vooraf ging: 1930/1940  Aan de Hoevense Kanaaldijk (Moerenburg in Tilburg) wordt in de jaren voor de Tweede Wereldoorlog de eerste Brabantse ‘AfvalWaterZuiveringsInrichting’ (AWZI) in gebruik genomen. Aanvankelijk was het niet meer dan een bezinktank, waarin het water tot rust werd gebracht zodat zwevend materiaal kon bezinken. Twee jaar later wordt deze installatie voorzien van een […]