Machinaal spinnen
Machinaal spinnen, de eerste mechanisering Halverwege de achttiende eeuw steeg de behoefte naar garens, mede onder invloed van de bevolkingsgroei, afzetmogelijkheden én de toenemende productiviteit in de weverij door de invoering van de snelspoel. Op vele plaatsen zocht men naar technieken om de drie hoofdbewerkingen van het spinnen – het rekken en twisten van de […]
Ketting en inslag
Ketting en inslag Voordat met het weven begonnen kan worden moeten de garens de nodige bewerkingen ondergaan en het weefgetouw in gereedheid worden gebracht. Lange tijd was dit handwerk dat pas geleidelijk door apparatuur is vervangen. Gesponnen garens zijn niet direct bruikbaar als ketting- of inslaggaren of breigaren. Ze moeten (in de regel) omgespoeld, versterkt […]
Weven, van handwerk tot automaat
De weeftoestellen zijn te onderscheiden naar de richting van de ketting. Er zijn horizontale en verticale weeftoestellen. De eerste eenvoudige weeftoestellen hebben deelstokken of rollers om de kettingdraden te vormen en lussenstokken of ophalers om de sprong, de opening om de draad doorheen te halen, te vormen. De inslag werd aangeslagen met een weefkam. Dat […]
Textielveredeling, van ruw weefsel tot fraaie en gebruiksklare stof
Nabewerking wordt ook wel veredeling genoemd en omvat als voornaamste processen het wassen, bleken, verven en bedrukken van ruw weefsel. De verzamelnaam voor al deze bewerkingen is appretuur. Dit bevat alle behandelingen die dienen om het weefsel zoals dat uit de weverij komt te reinigen, te verfraaien of in eigenschappen te verbeteren, naast bijvoorbeeld ook […]
Dorpeling schrikt van eerste stoomtrein in Noord-Brabant rond 1870
De eerste Noord-Brabantse spoorlijn, van Antwerpen naar Roosendaal, werd in 1854 voltooid. Dit was het begin van de ontwikkeling van het Brabantse spoornet. Tussen 1862 en 1868 werden meer verbindingen aangelegd, zoals tussen Breda-Tilburg en Boxtel-Eindhoven, en in 1870 werd de verbinding bij ‘s-Hertogenbosch gekoppeld aan het spoornet naar Utrecht. Vijftig, zestig jaar nadien, in […]
We lossen het op!
Wat vooraf ging: 1930/1940 Aan de Hoevense Kanaaldijk (Moerenburg in Tilburg) wordt in de jaren voor de Tweede Wereldoorlog de eerste Brabantse ‘AfvalWaterZuiveringsInrichting’ (AWZI) in gebruik genomen. Aanvankelijk was het niet meer dan een bezinktank, waarin het water tot rust werd gebracht zodat zwevend materiaal kon bezinken. Twee jaar later wordt deze installatie voorzien van een […]
De Wollendekenfabriek ‘Nederland’ in Geldrop (1916-1976)
In een vitrine van het Weverijmuseum in Geldrop ligt een ogenschijnlijk eenvoudige wollen deken, blauw met wit, gedateerd juli 1916. Dit object vertelt een bijzonder verhaal: het is de allereerste deken die van het weefgetouw kwam in de Wollendekenfabriek Nederland, in de volksmond ook wel bekend als ‘De Nederland’.
De Hut van Mie Pils
Wie door de Kempense bossen ten oosten van Aalst fietst, kan hier zomaar een charmant café tegenkomen: de Hut van Mie Pils. Het oorspronkelijke gebouw was een boerderij en herberg met een twijfelachtige reputatie; de huidige Hut ontvangt vooral wandelaars en fietsers die hier een pitstop maken tijdens hun tochten.
Kasteel Geldrop en de koloniale banden van de familie Hoevenaar
Op een kleine tien minuten rijden vanaf de Geldropseweg in Eindhoven ligt Kasteel Geldrop. Een kasteel waarvan de geschiedenis zeker teruggaat tot de veertiende eeuw en een bewogen geschiedenis kent. Zo was het ooit een toevluchtsoord voor de katholieke bisschop Ophovius die, nadat Den Bosch in 1629 was ingenomen door het Staatse leger, net als alle katholieke geestelijken direct de stad uit moest. Het kasteel kent ook een link met het koloniale verleden zoals in de uitgave 'Kasteel Geldrop, een edel verleden' van Eugène Franken, Bart Klomp en Saskia Minjon naar voren is gekomen.
Koloniale sporen in de Eindhovense tabaksindustrie
De Nederlandse handel en productie waren vanaf de zeventiende eeuw direct en indirect betrokken bij het systeem van koloniale slavernij in zowel het trans-Atlantische gebied als de Indische Oceaan en de Indonesische Archipel. In Eindhoven zijn met name textiel en later tabak, producten die verbonden zijn met de koloniën. Toen de tabaksindustrie vanaf de tweede helft van de negentiende eeuw een dominantere plek innam, raakten de industrieën in Nederland betrokken bij het systeem van gedwongen arbeid in de koloniën.
Koloniale connecties van Philips
Philips was een belangrijke speler in de Noord-Brabantse industrialisatie van eind negentiende en begin twintigste eeuw, die de technische industrie en Eindhoven wereldwijd op de kaart zette. Zoals veel bedrijven uit deze tijd had ook Philips connecties met het koloniale systeem.
Een damaststuk in Textielmuseum Tilburg
In museale collecties zijn er sporen die raken aan Eindhoven en de doorwerkingen van het slavernijverleden. Zo ligt er in het depot van het Textiel Museum in Tilburg een bijzonder object uit het midden van de twintigste eeuw.