Kluizen van Brabant – Een blik op Den Bosch

In deze aflevering van Kluizen van Brabant onderzoekt historicus Patrick Timmermans de oorsprong van de bijnaam ‘Papenbril’ voor de Citadel van Den Bosch. Aan de hand van historische bronnen vertelt hij hoe fort Willem-Maria na de verovering van Den Bosch werd gebouwd en waarom de kanonnen zowel naar buiten als op de stad waren gericht. In de archieven van het BHIC gaat hij vervolgens op zoek naar de oudste vermelding van deze bijzondere bijnaam.

Zijn zoektocht begint bij de bouw van de citadel, die kort na het beleg van Den Bosch in 1629 gebouwd werd. Heeft de bijnaam ‘papenbril’ daar haar oorsprong? Waarom stonden de kanonnen van de citadel op de stad gericht? Of is de bijnaam pas later komen opduiken, toen het fungeerde als kazerne, opslag of onderkomen […]

Het spoor van kapelletjes van het Brabants Studenten Gilde

Foto van een herinneringskruis in Sint Michielsgestel.

Deze speurtocht werd uiteindelijk een wandelroute van meer dan 600 km door bijna geheel Brabant. Langs en over vooral oude verbindingen, zoals het Halve Zolenlijntje, de Zoom en de Peel-Raamstelling. Dit laat je zowel het oude als nieuwe Brabantse landschap, land door mensen geschapen, goed in je opnemen. Behalve over het landschap heeft de route […]

Een loden doosje uit Werkendam

Certificaat bij reliekendoosje uit Werkendam.

In het doosje bevinden zich twee kleine pakketjes, zorgvuldig gewikkeld in perkament en verzegeld met een bisschoppelijk lakzegel. Het zijn eerste-graads relieken, dat betekent dat het gaat om een lichaamsdeel van een heilige. In dit geval minuscule fragmentjes bot van twee heiligen: paus en martelaar Clemens I (?-ca. 99) en Sint Maximinus (eind derde eeuw, 346), martelaar. De authenticiteit […]

Brabants Erfgoed Podcast

J. Dingen bij een van de eerste radiotoestellen in 's-Hertogenbosch. (Bron: Erfgoed 's-Hertogenbosch)

Vanaf 2018 publiceerde Brabantserfgoed.nl een reeks podcasts over erfgoed en erfgoedbeleving. Wat is erfgoed en waarom is iets erfgoed. In 5 seizoenen ging redacteur Robin Hoeks in gesprek met experts op zoek naar verschillende aspecten van erfgoedbeleving.

Het Klooster in Waalre

In het centrum van Waalre-dorp, tegenover de twee Sint-Willibrorduskerken, staat Het Klooster. Van 1912 tot 1973 was het in gebruik als vestiging van de Dochters van Maria en Joseph, die hier onder andere een meisjesschool en een bejaardentehuis verzorgden. Tegenwoordig is Het Klooster een ontmoetingscentrum, gemeenschapshuis, en zorgcomplex met een dorps karakter. 

Willibrordus in Waalre

In het dorp Waalre staan op steenworp afstand van elkaar twee kerkgebouwen. Beide dragen de naam van Sint-Willibrordus, de missionaris die in het begin van de achtste eeuw het christelijke geloof naar dit gebied bracht. Volgens de overlevering is de Oude Kerk in Waalre persoonlijk door Willibrordus ingewijd in het jaar 712.

De koloniale banden van de familie-Smits van Oyen

De familie-Smits van Oyen heeft een belangrijke rol gespeeld in de geschiedenis van Eindhoven. Johannes Theodorus Smits (1754-1827) en zijn nakomelingen werden rijk door hun activiteiten in de textielindustrie, en werden in de negentiende eeuw verheven tot de Brabantse adel. Twee van hen schopten het zelfs tot burgemeester van Eindhoven. Dit grote succes werd deels mogelijk gemaakt door de banden van de familie met slavenarbeid en het koloniale systeem.

Carnaval en crossdressing

Tijdens de carnavalsviering in Bergen op Zoom in 1930 won ene mejuffrouw C.W. met een groep dames de kostuumwedstrijd. Kort daarna werd ze echter bekeurd en moest ze voor de rechter verschijnen. Wat was de overtreding? Zij en de andere dames hadden zich in mannenkleding verkleed.

Adam Matande

Adam Matande kwam als slaaf gemaakte jongen of man mee met Samuel Elsevier in 1693. Zijn precieze afkomst is niet duidelijk, over zijn levensloop in De Republiek weten we dankzij onderzoek van Beyond Walls meer.

"Geloofsopvoeding in mijn jeugd"

In de ogen van een kind kan het geloof behoorlijk beangstigend zijn. Ria van Bakel heeft haar herinneringen aan de geloofsopvoeding uit haar jeugd opgetekend.

Kindsheidoptochten

“Het was feest in ons Oirschot den 25 juli [1911]; een gezellig-eenvoudig, godsdienstig feest, zooals men er in de Brabantsche dorpen, waar alle huisgezinnen ééne groote familie uitmaken, bij uitstek kan aantreffen. […] Vroolijk kwamen de Oirschotsche kleinen voor den dag. […] Eigenaardiger stoet dan deze zal men buiten Brabant zelden vinden. Voorop gaat de heraut, kranig te paard gezeten. Praalwagens met de H. Elisabeth, met de verschijning van Maria aan Bernadetta, met de H. Catharina, rijden langzaam voorbij. Het Kindje Jezus strekt zegenend zijn hand uit: als een kleine vredevorst staart Hij vriendelijk naar zijn makkertjes. Jezus’ vriend, St. Janneke heeft het niet zoo rustig: zijn lammetje, dat stout lammetje, wil maar niet netjes meeloopen. Nu eens springt het recht, dan weer links, dan blijft het stokstijf staan, en het arme St. Janneke moet meedoen!”