De eerste Noord-Brabantse spoorlijn, van Antwerpen naar Roosendaal, werd in 1854 voltooid. Dit was het begin van de ontwikkeling van het Brabantse spoornet. Tussen 1862 en 1868 werden meer verbindingen aangelegd, zoals tussen Breda-Tilburg en Boxtel-Eindhoven, en in 1870 werd de verbinding bij ‘s-Hertogenbosch gekoppeld aan het spoornet naar Utrecht.
Vijftig, zestig jaar nadien, in de jaren 1920-1940 volgens mijn moeder, toen de eerste “automobielen” al af en toe in de dorpsstraat verschenen, werd onderstaand ooggetuigenverslag voorgedragen op gilde-bijeenkomsten en feestavonden. Mijn moeder, Lata van der Putten-van den Heuvel (1929-2024), heeft het voor zichzelf op papier uitgetypt, waarschijnlijk in 1948 of 1949.
D’n uurste lokkemetief
Noa, ik heb um gezien, heur: de lokkemetief! Ik vuul ‘r de griezelen nog van dur m’n lief.
Zo’n monster, da mein ik, zo’n oakelig mesjien is nojt in ’n durp op ‘ne karmis te zien. Neije liever nog zie ‘k, al kôst ‘t ôk wa merr ‘ne drommedoaris, ’n zeemeermin of ‘nen bèrr.
We stonne va’merge bij ‘t wachthois an ‘t hek onzen erbèr Jan en ik zee de gek. “Past op”, zee de wachtpôst, “meteen kumt ie d’r an, al is ie nog wel ’n ketier hier vandoan”. En krek dèt ie ’t zei, gluurde ik efkes opzij. Warempel, dor kwam ie al dichter noabij!
’n Oarigheid waar er te zien, in de vert. Hoe dichter ie baj kwam, hoe grouter ie werd! Haj dampte ojt zinne piep witte rookwolken ojt. En bromde toujours “uuteroit, uuteroit…”! En waj keeke, mar d’r waar niks, ginne krèj op de weg. “Rij mar dur”, zo riep ik.
En mee da ‘k ut zee, dor gaaft ie ‘ne schroj, da verdekselse ding. Da ik meinde, da heure en zien me verging. ‘nen Bom greep ik vast… ‘t war net of de ‘k ‘nen douw vuulde -mar nie zag- maj voroit stote wou.
’t Uurst wa’k toen zee, war: “Hé, lèfde gij nog, Jan?”
“Joa!” zit ie, “mar jong, falansterie ben ik ervan”.
Ik ôk, ’t kan zowoar in de hel. Nie slimmer spektoakele, geleufde gij dè wel.
Jan zi: “‘k Geleuf ’t gerre, ik heb ‘r den duuvel zien stoan. Zo ‘nen zwarte sinjeur… en ’t vuur porde-n-ie oan.
Zeg duuvel of wirwolf, ’t zij krek ‘ne slee zonder pèrd, zonder toom, zonder zweep. Zeg vatte gij die’n kneep?
