‘Gullie’, ‘gellie’, ‘gallie’ en ‘gillie’ zijn ontstaan uit het middeleeuwse ‘ghi liede(n)’. ‘Ullie’, ‘ellie’, ‘allie’ en ‘ollie’ komen van ‘u liede(n)’.
In veel Brabantse dialecten vind je ook ‘zullie’ (zij) en ‘hullie’ (zij, hun, hen), dat als ‘ullie’ klinkt in West-Brabant. Sommige dialecten hebben ook ‘wullie’, ‘wellie’ of ‘willie’ (wij).
Bij ‘gullie’/‘gellie’ enz. gebruik je precies dezelfde vorm van het werkwoord als bij ‘gij’:
gij het ~ gullie het
gij wit ~ gullie wit
gij doet ~ gullie doet
In het Nederlands was dat vroeger ook zo bij ‘jij’ en ‘jullie’:
jij hebt ~ jullie hebt
jij weet ~ jullie weet
jij doet ~ jullie doet
In West-Brabant hoort bij ‘gullie’ (onderwerp) de vorm ‘jullie’ (niet-onderwerp). ‘Jullie’ komt van ‘ju liede(n)’. Op dezelfde manier is het daar ‘gij’/‘ge’ met ‘jou’, dat van ‘ju’ komt.
In Oost-Brabant hoor je van oudsher niet ‘jou’, maar woorden die van ‘u’ komen, zoals ‘ouw’, ‘aauw’, ‘oow’ en ‘èùw’. Als er geen klemtoon op ligt, kun je in beide regio’s ook ‘oe’ gebruiken.
De gegevens die je op de kaarten ziet, komen uit 1937. Sindsdien is er veel veranderd. ‘Ullie’ is bijvoorbeeld al uit veel Midden-Brabantse plaatsen verdwenen. Daar is het West-Brabantse jullie overgenomen. En in 1937 had ‘gellie’ in Oost-Brabant al concurrentie van ‘gullie’.
In 1937 werd ‘gij’ ook voor het meervoud gebruikt in het zuidwestelijke stuk van Oost-Brabant, rond Reusel, Lage en Hoge Mierde, en Luyksgestel. Dat was een restje van het laatmiddeleeuwse Brabants: toen was ‘ghi’ zowel enkelvoud als meervoud:
‘Ghi sijt noch jonc’ (jij bent / jullie zijn nog jong).
