“’t Hoefke is voor mij veel meer dan zomaar een stukje grond. Voor sommigen lijkt het misschien een randje groen, een doorgang of een overgebleven hoekje van het dorp. Maar wie beter kijkt, ziet dat hier iets bijzonders ligt. Voor mij is dit misschien wel een van de oudste herkenbare stukjes van oud Eeneind die nog zijn overgebleven. En juist dat maakt het zo mooi.
Voor mij is een van de meest bijzondere onderdelen van oud Eeneind de akkerwal. Voor zover ik weet, is er in heel Nuenen nauwelijks nog zo’n voorbeeld te vinden. Ik zie hier niet zomaar een wal, maar een dubbellaag in het landschap, alsof de geschiedenis hier besloot om niet één keer, maar twee keer haar handtekening te zetten.
Dat vind ik prachtig. Zulke dingen verzin je niet achter een bureau. Die ontstaan niet in een spreadsheet. Die groeien door tijd, gebruik en toeval. Dat is misschien juist waarom ze zo veel karakter hebben.”
Herinneringen zijn goud waard
“Wat deze plek voor mij extra waardevol maakt, zijn de verhalen van mensen die het gebied nog van vroeger kennen. Voor mijn onderzoek heb ik gesproken met bewoners aan de Parallelweg, een woning die tegen de bestaande wal aan is gebouwd. Deze bewoners herkennen nog altijd het olifantenpaadje, weten hoe het terrein liep en voelen haarfijn aan dat dit geen willekeurig stukje groen is. Zulke herinneringen zijn goud waard. Niet alles wat belangrijk is, staat immers netjes in een archiefmap. Soms leeft geschiedenis gewoon voort in iemands geheugen, in wat mensen herkennen en in wat ze elkaar vertellen.
Voor mij zit daar ook een heel persoonlijk stukje in. Ik kwam hier namelijk al als klein kind, ik kan mij het pad zelf nog herinneren. En toen wij hier in 2016 kwamen wonen, was dat pad fysiek ook nog gewoon aanwezig. Juist daarom voelt het soms zo vreemd wanneer er wordt gedaan alsof het hier slechts om een onbeduidend stukje grond gaat. Voor mij is het geen vaag verhaal van horen zeggen, maar ook een tastbare herinnering.”
Herstellen en bewaren
“Daar komt nog iets bij wat deze plek niet alleen historisch interessant maakt, maar ook heel actueel. In de loop der jaren is de oude waterloop naar mijn indruk gedempt, is het terrein meer als tuin ingericht en is de doorgang afgesloten geraakt. Mogelijk hebben zorgen over overlast, privacy of wandelaars daarin een rol gespeeld. Wat daarvan ook de precieze aanleiding is geweest, het gevolg is dat niet alleen een historische landschappelijke structuur minder zichtbaar is geworden, maar ook de werking van het terrein is veranderd. En dat merken wij in het heden, onder meer door de wateroverlast die de buurtbewoners ervaren.
Tegelijk geloof ik dat hierin ook iets moois besloten ligt: deze plek hoeft niet verloren te zijn. Juist omdat de oude lijn nog herkenbaar is, zou zij kunnen worden hersteld en opnieuw beleefd als een prachtig historisch pad, dat recht doet aan de geschiedenis van Eeneind. Dat zou niet alleen mooi zijn voor het landschap, maar ook voor de herinnering aan wat hier ooit was. Soms ligt de toekomst van erfgoed gewoon in het weer zichtbaar maken van iets wat er eigenlijk al die tijd nog was.
Juist daardoor is het soms ook een strijd geworden. Niet alleen om te laten zien hoe bijzonder deze plek is, maar ook om erkenning te krijgen voor het feit dat die wal nog altijd herkenbaar aanwezig is en eigenlijk hersteld zou kunnen worden. Want zodra je erkent dat dit oude landschap nog leesbaar is, kun je het niet meer zo makkelijk afdoen als zomaar een reststrook.”
De toekomst van ‘t Hoefke
“Ik kom uit een andere wereld. Ik ben een automan. En dan merk je soms dat mensen je al snel zien als iemand van motorolie, lak en velgen, en niet direct als iemand die iets zinnigs over erfgoed zou kunnen zeggen.
Dat is jammer. Want liefde voor historie zit niet alleen bij mensen met een titel. Je hoeft geen specialist te zijn om te zien dat iets oud, waardevol en bijzonder is. Je hoeft ook geen beleidsmaker te zijn om te begrijpen dat een landschap een geheugen heeft. Sterker nog: soms zien juist bewoners, liefhebbers en gewone betrokken mensen heel scherp wat dreigt te verdwijnen, simpelweg omdat zij er dagelijks langs lopen, blijven kijken en niet zijn vergeten hoe een plek voelt.
Voor mij is ’t Hoefke zo’n plek. Een plaats waar verleden en heden elkaar nog raken. Waar verhalen van oudere bewoners, oude structuren in het landschap en de tastbare werkelijkheid van nu samenkomen. Misschien juist omdat het geen groot monument is, maar iets stillers en kwetsbaarders, moet er zorgvuldig mee worden omgegaan.
Ik hoop vooral dat dit verhaal eraan bijdraagt dat anderen opnieuw en met open blik naar deze plek willen kijken. Dat men samen met mij wil bekijken wat ik hier meen te zien, en wat tot nu toe misschien nog onvoldoende is opgemerkt. Wie weet worden we daar allemaal wijzer van. En heel eerlijk: dat zou toch mooier zijn dan blijven doen alsof een eeuwenoud stukje Eeneind niet meer is dan wat snippergroen met een dure naam.”
