Toon Koijen over Stichting Bouvigne in Breda

Gezinsbeeld dat is gemaakt voor de zorgopleidingen in kasteel Bouvigne in Breda. Gemaakt door F. van der Linden. (Foto: Toon Koijen, eigen collectie)

Boveria, Bouverije, Bouvigne: het Franse woord voor lage weide, het broek of donk. Wie kent in Breda Bouvigne niet. Maar misschien weet niet iedereen dat Breda twee verschillende ‘Bouvignes’ heeft gehad. Toon Koijen heeft als oud-medewerker van de meisjesschool Bouvigne zijn ervaringen op papier gezet.

“In 1931 kwam in het kasteel Bouvigne een opleiding voor meisjes, toen betiteld als Catechistenwerk. Ook werd dat jaar de school voor Sociale Bedrijfsleiding en Maatschappelijk werk opgericht, met als doel meisjes op te leiden als maatschappelijk werkster in bedrijven. In 1965 nam de opleiding haar intrek in de nieuwe gebouwen achter kasteel Bouvigne. Bij de opening in 1965 werd een beeld als kunstwerk aangebracht boven de voordeur bij het gebouw achter het kasteel. Het beeld symboliseert de gezinsverzorgster in een levenscyclus, ontworpen door de beeldhouwer en kunstenaar F. van der Linden uit Vught en gegoten uit beton.

In juni 1972 werd het Bouvigne-complex door de Gemeente Breda verkocht aan het Waterschap. Maar met de opleidingsstichting was een huurcontract van vijftig jaar afgesloten. Uiteindelijk was nog een huurcontract opgesteld tot 31 juli 1978.

Het nieuwe Bouvigne

Op 8 april 1978 kwam de toestemming om een in beginsel verplaatsbaar huisvesting te mogen bouwen, onder de noemer semipermanente bebouwing. Op maandag 29 oktober 1979 ging de eerste schooldag van start op het gebouw aan de Eekhoornstraat. Het bekende beeld was meeverhuisd, en heeft tot 1996 voor het raam van de directeur gestaan. De opleiding nam ook de naam Bouvigne mee.

Dat ze daar achteraf blij mee waren waag ik te betwijfelen. Toeleveringsbedrijven, ouders, docenten, alles moest naar Bouvigne. Velen zijn daar ooit te laat aangekomen, omdat ze richting het kasteel waren geweest. Immers vrijwel iedereen in Breda en omgeving wist dat Bouvigne aan de Galderseweg in Breda lag. Tot tien jaar nadien waren ouders soms nog op weg naar een ouderavond, richting het kasteel. 

Ik was daar getuige van, als medewerker van de opleiding Bouvigne aan de Eekhoornstraat. Ondergetekende is 25 jaar werkzaam geweest bij de opleidingen. Ik vond de opleidingen prachtig, zeker om te zijn hoe zorgzaam de leerlingen waren, alsof ze er voor geboren waren.

Nieuwe verhuizing, nieuwe naam

Vanaf de jaren ‘80 waren er fusies die elkaar opvolgden. In 1984 zou daardoor de naam Bouvigne verdwijnen uit de opleiding. weg gaan uit de verzorgenden opleiding in Breda. Dit tot veler verdriet van sommigen, ook ik heb het als jammer ervaren.

Onder namen van Bredeveld, Spectrum, Baronie en inmiddels Vitalis College, wordt er niet meer gesproken van Bouvigne. Ik heb er 25 jaar met plezier gewerkt. De veertigplussers die nog in de gezinszorg werkzaam zijn, doet de naam Bouvigne nog wel aan iets denken.

Reünie

Op 12 mei 2017 hebben we een reünie van de opleiding gehad, op de dag van verpleging en verzorging. De oudgedienden c.q. leerlingen van de school van voor 1973, waarvan sommigen er nog hebben geslapen en schoongemaakt in het kasteel zelf, komen die dag de tuinen en kasteel bezoeken.

Het werd voor uiteindelijk 220 dames een onvergetelijke dag. De verhalen die op deze reünie de ronde deden spraken veel fijne herinneringen aan de opleiding uit, maar er kwamen ook minder leuke verhalen boven water.

Waar is het beeld?

Het betonnen beeld van de opleiding heeft me steeds geïnteresseerd. Nadat het beeld in 1979 was meeverhuisd naar de Eekhoornstraat zou het in 1996 weer verhuizen vanwege de volgende fusie, naar de Terheijdenseweg 414.

In 2001 was er geen belangstelling en oog meer voor het beeld. Mevrouw Ine van Hasselt, als oud-docente van de school had samen met mij de meeste belangstelling voor het uit de gratie geraakte kunstwerk. Er was in die tijd een hoofd van dienst die het eigenlijk weg wilde hebben. Ik zat toen in de medezeggenschapsraad van de school, en heb via dat orgaan aandacht gevraagd voor het symbool van de opleiding dat inmiddels 36 jaar meeverhuisd was. De school zelf zag niets in opknappen en herplaatsing.

Het heeft er nog even naar uit gezien dat mevrouw Van Hasselt het in haar privé tuin zou plaatsen. Echter dat werd een kostbare aangelegenheid. Uiteindelijk wilde het Waterschap als beheerder van de terreinen bij het kasteel Bouvigne het beeld wel adopteren. Het werd overgeplaatst naar het gazon naast de voordeur.

Na een opknapbeurt werd het beeld op 12 april 2002 onder het genot van een hapje en een drankje officieel overgedragen aan het waterschap West-Brabant. Mevrouw Ine van Hasselt en ondergetekende kregen van het Hoogheemraadschap een persoonlijke dankwoord als symbolische beschermvrouw en beschermheer van het beeld.

Op 25 september 2010 stond het beeld, weer intern verhuist, in de achtertuin van Bouvigne. Met dank aan de dijkgraaf de heer Joseph Vos en anderen van het Waterschap.”

Onderdeel van:

Jouw verhaal telt ook!

Deel het met ons en help Erfgoed Brabant Verhalen groeien!

Periodes